Olumlu Düşünce

MUTLULUK, hepimizin sıkça sözünü ettiği ancak ne anlama geldiği net olarak ifade edilemeyen veya anlamı kişiden kişiye değişen bir olgu. Türk Dil Kurumu, "bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli ulaşmaktan doğan kıvanç durumu" diye tanımlıyor mutluluğu; kimilerine göre "hayatı algılama ve anlamlardırma biçimidir", kimilerine göre, "mutluluk başkalarını mutlu etmektir", Helen Keler'e göre, "mutluluk elindekinin değerini bilmektir."

PSİKOLOJİ bilimi, mutluluğun sırrı ile uğraşmakta. Pennsylvania Üniversitesinden psikolog Martin Seligvan iyimseliğin üzerinde yoğunlaşarak, iyimserliği, fiziksel sağlık, daha az depresyon ve akıl rahatsızlıkları, daha uzun bir yaşam ve daha çok mutluluğun belirleyicisi olarak tanımlamıştır.

"NELER bizi mutlu ediyor?" sorusuna yanıt bulabilmek amacıyla yapılan araştırmalarda, ilkin paranın satın alabileceği eşsiz ürünler geldi akla. Gelgelelim, insanın temel gereksinimleri karşılandıktan sonra, elde kalan fazla gelirin yaşam memnuniyeni artırma yolunda çok az etkisi olduğu görüldü. Ya eğitim? Yüksek IQ'ya sahip olmanın ya da çok iyi bir eğitimin de mutluluk yolunda belirleyici olmadığı anlaşıldı. Peki ya gençlik? Yo o da değil, üstelik yaşlıların yaşam memnuniyetleri gençlerden daha fazla. Ya evlilik, işte bu zor bir konu, evli çiftler bekarlara oranla daha mutlu bir yaşam sürüyor. TV seyretmek? Maalesef günde üç saatten fazla TV seyredenler, bu kutunun önünde daha az zaman geçirenlere oranla daha mutsuz.

PEKİ mutluğun ahahtarı nerede? Bilim dünyasına göre dini inanışların insanların yaşam memnuniyetleri üzerinde olumlu etkisi var. Bununla birlikte aslan payı arkadaşlıklarda yatmakta. Araştırmalar aileleri ve arkadaşları ile yakın bağlar içinde olan insanların daha az depresyon yaşadıklarını ortaya koymakta. Fiziksel çekicilik; pek çok avantajı olmasına karşın mutlulukla ilgisi yok. Travmalar, etkileri kalıcı hale gelmişse mutluluğu önemli oranda etkilemekte. Sağlık, garip gelecek ama fiziki sağlığın da mutluluk ile ilişkisi çok az. Felç geçiren kişiler durumlarına sekiz haftada uyum gösteriyor ve olumlu duygularının sayısı olumsuzlara eşitleniyor. Bir kaç sene içinde de genel mutluluk düzeyleri normal kişilerinki ile aynı oluyor. Aynı durum iyi şeyler yaşandığında da geçerli; terfi etmenin getirdiği mutluluğun süresi üç ay. Piyangodan para çıktığında birden çok mutlu oluyoruz ama kısa sürede mutluluğumuz eski düzeyine geriliyor. Bu araştırmaya bakınca sanki bir "mutluluk düzeyimiz" varmış gibi gözüküyor. Yani başımıza iyi ya da kötü şeyler gelsin eski halimize dönüyoruz.

BAŞARILI ve aynı zamanda çok mutlu olduğunu söyleyen kişiler, yaşamdan keyif aldıklarını, yaptıkları işlere kendilerini bütünüyle verdiklerini ve yaptıkları işlerin onlar için anlamlı olduğunu dile getirirler. Bu üç özelliğin ortak yanı; yapılırken ya da yaşanırken bize kendi dışımızdan bir ödül sağlamaz. Ödül, eylemin ve yaşantının kendisidir. Mutlu olduklarını ifade eden kişilerin ortak bir özelliği daha vardır: Anlam istemi; yaşadıklarına -bu nasıl bir deneyim olursa olsun- olumlu ve yapıcı bir anlam yüklemeye yönelik gönüllü ve bilinçli bir çaba göstermeleridir. Bu türden bir anlam istemiyle yola çıktığımızda, artık yaşadıklarımızın onlara vereceğimiz anlam kadar önemi kalmaz. Bu kişilerin ortak bir özelliği de ellerindekinin  değerini bilme ve onlardan yararlanma kapasiteleri; sahip olduklarının, hayatın onlara verdiklerinin ve küçük büyük sevinçlerin ayırdında olmalarıdır.

MUTLULUĞUN, iyi bir sağlık, sevgi duygularımız, doğayla ilişkiye girme, keyifli bir sohbet, istediğimiz bir konuda çalışma ayrıcalığı vs. gibi apaçık göz önünde olup da bu yüzden görmezden geldiklerimizin bilincine varmamızla ortaya çıktığı görülüyor. Eğer hiç durmadan ve açgözlülükle mutluluğu arıyorsak mutlu omamız gerçekten zor. Çünkü o bir varış noktası değil, daha çok bir yürüyüş şeklidir. Abraham Lincoln de "bir insan mutlu olmayı isterse mutlu olur" der. Mutsuz olmayı isterseniz, mutsuz olursunuz. Bu size bağlı, ikisine de ulaşmak bu kadar kolay. Kendinize sürekli olarak, "hiçbir şey iyi gitmiyor, hiçbir şey beni memnun etmiyor" derseniz, mutsuz olur çıkarsınız. Bunun yerine, "herşey iyi gidiyor, yaşamak çok güzel, ben mutluluğu seçtim" derseniz, kesinlikle mutlu bir insan olursunuz. Evrende bizi mutlu edecek o kadar çok şey var, ne yazık ki bunun farkında bile değiliz. Mutlu olmak istiyorsanız, temiz bir ruha, dünyadaki güzellikleri görebilecek bir göze ve bir çocuk kalbine sahip olmanız yeterlidir. Mutluluk erişilebilen bir şeydir ve ona ulaşmak için çaba gösterilmesi gerekir. Mutlu olmak isteyen, nasıl mutlu olunacağını öğrenen ve mutlu olmaya çalışan bir kimse, mutluluğu yakalar. Kimileri kendilerini mutluluk peşinde koşmaya adarken, diğerleri severek, başkalarına yararlı olarak, bilinçlerini geliştirerek ya da çevrelerindekine küçük sevinçler dağıtarak onu yaratırlar. Sevinç, hayatın içindeki küçük ayrıntılarda bekler.

ŞİMDİ zor bir soru: Mutluluğu yakalyabilir miyiz? Mutluluk üzerine araştırma yapanların üzerinde durdukları en önemli konulardan biri de, kişinin mutluluğu nasıl kontrol altına alacağı sorusu. Minnesota Üniversitesinden Daniel Lykken, insanın yaşam memnuniyetini belirleyen genlerin rolünü araştırdı: İnsanların yaşam memnuniyetlerinin %50'si genetik proramlamanın ürünü; insanın neşeli ve olayları iyimser karşılayan kişiliğinde, zorluklarla mücadele etme gücünde, kolay depresyona girmesinde genlerin belirleyici rolü bulunuyor. Buna göre, medeni durum, eğitim, gelir gibi çevresel faktörlerin mutluluk üzerinde etkisi yalnızca %8. Diğer kalan yüzde ise yaşamın kendisi. Profesör Seligman ve arkadaşları ise mutluluğun 3 öğesi olduğunu düşünüyor; yaşamaktan daha fazla zevk almanın yollarını bulmak, yaptıklarımıza ve uğraştıklarımıza daha konsantre olmak ve yaşamımızı daha anlamlı hale getirmeye çalışmak.

BU yazıyı çeşitli kaynaklardan ve notlarımdan derleyerek oluşturdum. Epey emek harcadım, umarım ilginç bir yazı olmuştur. Yazıyı son kez gözden geçirirken de düşündüm; ne kadar mutluyum diye. Herkes gibi mutlu olduğum "an"lar oluyor ama genelde mutlu değilim. Yazıda söylendiği gibi mutlu olmak istemekle olunmuyor ki...

Herkese mutluluklar diliyorum.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !